2026 m. rugpjūčio 1 d., šeštadienis

Booker 2026: Długa lista, która każe o sobie myśleć – przegląd najgłośniejszych powieści

 
Witajcie!
 
Niedawno, pod koniec lipca, ogłoszono szeroką listę nominacji do Booker Prize 2026. Choć nie zawsze jestem usatysfakcjonowany ostatecznym wyborem książek, które z roku na rok coraz bardziej stawiają na popularność zamiast na treść, na liście zawsze błyszczy niejedna wspaniała pozycja, która z czasem doczekuje się również polskiego wydania. Jestem ciekaw, co komisja wybrała do tegorocznego długiego listu. Zapraszam do lektury!
 
Powieść „The Shadow of the Object”, która trafiła na prestiżową długą listę do Nagrody Bookera 2026, to wybitne, hipnotyzujące i głęboko intymne dzieło uznanej pisarki Chloe Aridjis. Jego akcja krąży między Meksykiem a Londynem, zgłębiając motywy pragnienia, metamorfozy oraz śmiertelności. W centrum opowieści znajduje się Flora, której życie w rodzinnym Meksyku wywraca się do góry nogami po tym, jak w jej rękę wdziera się jad rodzinnego psa, co prowadzi do długiego pobytu w szpitalu. Tam poznaje starszą niemiecką kolekcjonerkę Wilhelminę, zbierającą przedkinowe zabawki i przyrządy optyczne. Ich senne rozmowy oraz zorganizowany seans latarni magicznej wciągają Florę w tajemniczy świat, zmuszając ją później w Londynie do skontaktowania się z synem Wilhelminy, Maxem, i przedefiniowania granic własnej rzeczywistości oraz wyobraźni. Światowej sławy autorzy i krytycy nazywają autorkę jednym z najodważniejszych i najbardziej innowacyjnych głosów we współczesnym świecie anglojęzycznym, a sama książka – dzięki impresjonistycznemu, osobliwemu pięknu prozy i egzystencjalnej głębi – spotkała się z ogromnym echem literackim.
 
Ocena na Goodreads: 3,84 (146 głosów)
 
Uznaną przez krytyków za hipnotyzującą, głęboko poruszającą i niezwykle oryginalną pozycję – powieść „Switzy” autorstwa międzynarodowo cenionej amerykańskiej pisarki Emmę Cline – również umieszczono na długiej liście do Nagrody Bookera 2026. W centrum książki znajduje się emerytowany dyrektor biznesowy David, cierpiący na zwyrodnieniową chorobę neurologiczną, który wyrusza prywatnym samolotem w ostatnią podróż po Europie wraz ze swoim asystentem, pragnąc pożegnać się z bliskimi i przyjaciółmi przed poddaniem się wspomaganej medycznie eutanazji w klinice w Zurychu. Podczas jego wędrówki po luksusowych hotelach, lotniskach i spotkań z dorosłą córką oraz dawnymi znajomymi, kunsztownie poprowadzona narracja autora ukazuje zanikającą ludzką świadomość, w której więź z teraźniejszością powoli pęka, a wspomnienia z przeszłości i iluzje zalewają ostatnie miesiące życia. Powieść w ostry i pozbawiony sentymentu sposób kwestionuje cenę elitarnego świata, próżność luksusu oraz fundamentalne pytanie o to, co naprawdę pozostaje pod koniec ludzkiego życia po osiągnięciu wszystkiego, ale utraceniu pamięci.
 
Ocena na Goodreads: 4,14 (162 głosy)
 
Innowacyjna i odważna filozoficznie powieść amerykańskiej pisarki Makenna Goodman „Helen of Nowhere”, również włączona na długą listę do Nagrody Bookera 2026, to wciągająca i nieoczekiwana przypowieść o nowym początku w życiu, pociągu do natury oraz cenie, jaką trzeba zapłacić za upragnione szczęście. W centrum fabuły znajduje się zdyskredytowany profesor, prowadzony przez prowincjonalną agentkę nieruchomości, który ogląda idylliczny, odizolowany dom i słucha opowieści o jego dawnej mieszkańce – tajemniczej Helenie. Poprzez te osobliwe, hipnotyzujące opowieści oraz spotkania zacierające granicę między rzeczywistością a snem, mężczyzna zaczyna wierzyć, że znalazł szansę na ucieczkę od swojego zrujnowanego życia i osiągnięcie prostszego, zakorzenionego w ziemi bytu. Jednak wraz z zapadającym wieczorem okazuje się, że prawdziwa cena tego wyboru jest o wiele wyższa, dziwniejsza i wymaga całkowitej osobistej przemiany. Krytycy porównują tę szczupłą, lecz potężną książkę do współczesnej baśni, która po mistrzowsku bada relacje między człowiekiem a naturą oraz desperackie poszukiwanie sensu w naszym rozbitym świecie.
 
Ocena na Goodreads: 3,38 (966 głosów)
 
Kapryśna, ironiczna i niepokojąca powieść postapokaliptyczna uznanego brytyjskiego pisarza M. Johna Harrisona „The End of Everything”, która również znalazła się na długiej liście do Nagrody Bookera 2026, bada granice ludzkiego zrozumienia w zmieniającym się świecie. W centrum książki znajduje się mieszkający na wybrzeżu Kentu Phillip Tennent, który zarobkuje na życie, wyławiając z fal obmywających brzegi kanału La Manche tajemnicze artefakty po niespodziewanym kryzysie, który całkowicie zmienił porządek świata, powodując upadek rządów i napływ nieznanych istot morskich. Kiedy Phillip wyciąga z wody niezwykłe, stale zmieniające się stworzenie-artefakt, musi je przetransportować w głąb lądu, zanim przedmiot ten zniszczy wszystko, w co dotychczas wierzył. Krytycy i jurorzy Nagrody Bookera opisują to dzieło jako promienny, mglisty i głęboko zakorzeniony w teraźniejszości romans, w którym surrealizm mistrzowsko splata się z subtelną satyrą oraz melancholijnym spojrzeniem na naszą kruchość.
 
Ocena na Goodreads: 4,25 (13 638 głosów)
 
Potężna i monumentalna powieść Marlona Jamesa, pochodzącego z Jamajki laureata prestiżowej Nagrody Bookera – „The Disappearers” – która trafiła na długą listę do Nagrody Bookera 2026, to ambitne, wstrząsające i głęboko ludzkie dzieło, oznaczające powrót autora na Jamajkę. Akcja książki rozpoczyna się w 1988 roku w Kingston, gdzie ośmiu obcych sobie mężczyzn gromadzi się na próbie przed jawnie homoseksualnym występem teatralnym, stawiając czoła ogromnym niebezpieczeństwom w społeczeństwie odrzucającym ich tożsamość. Wszystko staje na głowie, gdy w próbę wdziera się brutalny tłum: jeden z mężczyzn ginie, a wszyscy pozostali zostają ranni, co uruchamia dwudziestoletnią sekwencję traumy, zemsty, poczucia winy i konsekwencji przetrwania. Jurorzy Nagrody Bookera i krytycy nazywają tę książkę odważnym i bezkompromisowym obnażeniem jamajskiej homofobii oraz kultury queer, w którym pulsująca intryga kryminalna mistrzowsko przeplata się z bolesnym humorem i głębokim, niuansowanym spojrzeniem na życie wykluczonych.
Tę pozycję bardzo chętnie przeczytałbym po polsku!
 
Ocena na Goodreads: 4,33 (49 głosów)
 
Błyskotliwa, absurdistyczna i głęboko ludzka powieść brytyjskiego poety i pisarza Luke'a Kennarda „Black Bag”, również wyróżniona miejscem na długiej liście do Nagrody Bookera 2026, to swoista przewrotna powieść uniwersytecka (campus novel), która zgłębia motywy współczesnego kryzysu męskości, sztuki oraz relacji międzyludzkich. W centrum fabuły stoi borykający się z problemami finansowymi, bezrobotny 37-letni aktor, który przyjmuje dziwną propozycję pracy u profesora uniwersytetu, dr. Blenda: ma podczas każdego wykładu w semestrze jesiennym siedzieć na samym końcu auli, całkowicie schowany w dużym skórzanym (czarnym) worku, co stanowi powtórzenie eksperymentu psychologicznego z 1967 roku. W miarę jak coraz bardziej wczuwa się w tę rolę i znajduje dziwną pociechę w anonimowości, otoczenie zaczyna na swój sposób wykorzystywać tę sytuację – profesor posthumanizmu zastanawia się, czy można pokochać człowieka ukrytego w worku, a współlokator aktora planuje, jak skomercjalizować to osobliwe zjawisko. Jurorzy Nagrody Bookera i krytycy chwalili tę książkę za ostrą satyrę, zjadliwe poczucie humoru oraz celne spostrzeżenia na temat absurdu współczesnego życia, internetowych schematów i starań o odnalezienie miłości oraz sensu w niestabilnym świecie.
Ta książka osobiście mnie bardzo intryguje. Chciałbym ją przeczytać po polsku!
 
Ocena na Goodreads: 3,64 (721 głosów)
 
Debiutancka powieść amerykańskiego pisarza Kenana Orhana „The Renovation”, również włączona na długą listę do Nagrody Bookera 2026, to wstrząsające, surrealistyczne i głęboko poruszające dzieło o emigracji, utracie pamięci oraz spuściźnie politycznego ucisku. W centrum opowieści znajduje się żyjąca we włoskim Salerno turecka emigrantka Dilaray, której ojciec choruje na demencję, a ona sama zatrudnia robotników, aby przygotować swoje mieszkanie na jego przyjazd. Jednak po zakończeniu prac dochodzi do dziwnego i absurdalnego zdarzenia: zamiast nowej łazienki robotnicy urządzają prawdziwą turecką celię więzienną, która w tajemniczy sposób łączy się ze Stambułem. Podczas gdy Dilaray próbuje poradzić sobie z rozpadającym się małżeństwem, problemami finansowymi i niknącymi wspomnieniami ojca, ta tajemnicza przestrzeń staje się nie tylko wstrząsającym, kafkowskim koszmarem, ale także melancholijnym pomostem powrotnym do utraconej ojczyzny, zmuszającym do przemyślenia pojęć wolności, poczucia przynależności i domu. Jurorzy Nagrody Bookera i krytycy chwalili tę książkę za mistrzowską syntezę tragikomedii i politycznej alegorii, zjadliwy humor oraz niezwykle czułą prozę.
Ta książka również przyciągnęła moją uwagę, ponieważ zawsze interesował mnie motyw pamięci w literaturze!
 
Ocena na Goodreads: 3,58 (551 głosów)
 
Debiutancka powieść brytyjskiej poetki i powieściopisarki Rebecca Perry „May We Feed the King”, która trafiła na długą listę do Nagrody Bookera 2026 i zdobyła nagrodę Waterstones Debut Fiction Prize, to poetyckie, intrygujące i zmysłowe dzieło zgłębiające naturę historii, pamięci oraz opowiadania. Fabuła książki splata dwie linie czasowe: współczesną kurator muzealną, która spędza dnie na przygotowywaniu i dekorowaniu wnętrz historycznych budynków oraz stołów bankietowych dla publiczności, oraz realia średniowiecznego dworu. Kiedy kurator zagłębia się w archiwum, jej uwagę przyciąga niemal zapomniany król – władca, który niespodziewanie i wbrew woli odziedziczył tron po przedwczesnej śmierci swoich braci, mierząc się z ogromnym oporem dworu i wątpliwościami co do własnych predyspozycji. Autorka po mistrzowsku łączy zmysłową poezję, senną atmosferę oraz pytania o różnicę między fikcją a faktami historycznymi, tworząc oryginalną i wypochwaloną przez krytyków opowieść o granicy między przeszłością a teraźniejszością.
 
Ocena na Goodreads: 3,90 (1 005 głosów)
 
Brytyjska prozaik Gwendoline Riley zyskała szerokie uznanie dzięki wyjątkowej przenikliwości psychologicznej, minimalistycznemu stylului oraz bezbłędnemu słuchowi dialogowemu, pozwalającemu niezwykle celnie oddać napięcia współczesnych relacji i ludzką samotność. Cechy te doskonale odzwierciedla jej powieść „The Palm House”, w której opowiedziana jest wieloletnia przyjaźń dwojga przyjaciół – Laury Miller i Edmunda Putnama – rozwijająca się na skomplikowanym i zmieniającym się tle Londynu. W centrum utworu znajduje się pięćdziesięcioletni Putnam, który po śmierci ojca oraz w obliczu groźnych zmian i inwazji nowego, nieprzyjemnego redaktora w czasopiśmie, któremu poświęcił życie, pogrąża się w głębokim kryzysie i depresji; tymczasem Laura zmaga się z własnymi problemami, w tym z trudnymi i skomplikowanymi relacjami z matką. W tej powieści G. Riley po mistrzowsku i z właściwym sobie cierpkim humorem zgłębia to, jak dwoje emocjonalnie wrażliwych ludzi próbuje sobie nawzajem pomóc, ocalić wspólną więź i poradzić sobie z katastrofą życia osobistego.
 
Ocena na Goodreads: 3,42 (1 792 głosy)
 
Laureatka Nagrody Pulitzera Elizabeth Strout w swojej powieści z 2026 roku „The Things We Never Say” z wrażliwością i głęboką empatią spogląda na ludzką samotność oraz przemilczenia w życiu rodzinnym. W centrum dzieła znajduje się Artie Dam – nauczyciel historii w szkole średniej mieszkający na wybrzeżu Massachusetts, którego na pierwszy rzut oka spokojne i wzorowe życie z żoną zaczyna pękać w szwach w czerwcowe i jesienne dni. Choć Artie stara się być wspierającym nauczycielem i sąsiadem, od środka rozrywa go głębokie poczucie izolacji, niepokój o otaczający świat oraz ciągnące się od dziesięcioleci rodzinne tragedie, które nie dają mu spokoju. Niezapowiedziany incydent w wodzie oraz wyjawiona po czasie skrywana lub milczana tajemnica zmuszają go do przemyślenia na nowo relacji z bliskimi i pogodzenia się z tajemnicami egzystencji. Ta włączona na długą listę do Nagrody Bookera 2026 książka zbiera pochwały krytyków za wstrząsające ukazanie wstydliwości, więzów małżeńskich i kruchości codzienności.
 
Ocena na Goodreads: 4,15 (54 749 głosów)
 
Szkocko-amerykański pisarz i laureat Nagrody Bookera Douglas Stuart w swojej powieści z 2026 roku „John of John” zabiera czytelników na wietrzną i odosobnioną wyspę Harris w archipelagu Hebridów Zewnętrznych w Szkocji. W centrum fabuły znajduje się 22-letni John-Callum (Callum), który po ukończeniu studiów artystycznych w Edynburgu wraca bez grosza do rodzinnej wsi. Tam musi lawirować między dwoma skrajnymi biegunami swojego świata: surowym w wierze ojcem – hodowcą owiec, tkaczem i filarem lokalnej społeczności prezbiteriańskiej – a dowcipną i ciętą na języku babcią Elą. Ta głęboko poruszająca i bogata w detale tekstur historia bada skomplikowane relacje ojca z synem, wstyd tkwiący w zasadach zamkniętej społeczności oraz pojęcie męskości. Zarówno młody Callum, jak i wspierający twardą fasadę ojciec muszą potajemnie walczyć ze swoimi prawdziwymi pragnieniami i poszukiwaniem własnej tożsamości w świecie, w którym jakiekolwiek odstępstwa od tradycji są potępiane.
Bardzo bym chciał! „Shuggie Bain” była wspaniałą książką tego autora!
 
Ocena na Goodreads: 4,27 (21 986 głosów)
 
Młody irlandzki pisarz Djamel White w swojej debiutanckiej powieści „All Them Dogs”, włączonej na długą listę do Nagrody Bookera 2026, przedstawia surowy, pozbawiony sentymentów i potężny portret półświatka zachodniego Dublinu. W centrum utworu znajduje się Tony Ward, który po pięciu latach spędzonych za granicą wraca do rodzinnego miasta i próbuje na nowo wtopić się w lokalną sieć gangów, pracując u boku nieprzewidywalnego i groźnego egzekutora bossów przestępczych, Darrena „Flute” Walsho. Kiedy cienie kosztownej przeszłości zaczynają się zagęszczać, między dwoma mężczyznami nawiązuje się skomplikowana relacja oparta na wzajemnym przyciąganju. Krytycy chwalili tę pełną adrenaliny powieść za wirtuozerskie operowanie żargonem ulicznym, elementy humoru oraz niespodziewaną, kryjącą się pod brutalną powłoką i hiper-męskością teksturową ludzką ciepłotę i wrażliwość.
 
Ocena na Goodreads: 3,70 (940 głosów)
 
Wrażliwa i eksperymentalna powieść angielskiej pisarki Missouri Williams „The Vivisectors”, włączona na długą listę do Nagrody Bookera 2026, ukazuje zupełnie nietradycyjne i mroczne spojrzenie na współczesne życie uniwersyteckie. Akcja toczy się w upadającym, powoli pochłanianym przez roślinność mieście akademickim, w którym władzę dzielą osłabieni akademicy oraz groźna grupa buntowniczych ogrodników. W centrum historii znajduje się cyniczna i apatyczna kobieta Agatha, spędzająca dnie na opiece nad niepełnosprawną matką oraz obsłudze oszukującego profesora. Gdy na uniwersytecie wybucha wielki skandal z powodu domniemanej dyskryminacji między ambitnym studentem Adamem a młodym wykładowcą, Agatha na polecenie szefowej zostaje zmuszona do zbliżenia się do Adama i pełnienia roli swego rodzaju szpiega. Wkrótce jednak rodzi się między nimi dziwna, pełna napięcia i egzystencjalnego niepokoju więź, a proza M. Williams zbiera pochwały krytyków za lodowaty suspense, gotycką kanciastość i odważne odrzucenie tego, co nazywamy zwykłymi kliszami powieści uniwersyteckiej (dark academia).
 
Ocena na Goodreads: 3,41 (307 głosów)

Komentarų nėra:

Rašyti komentarą